Krótka odpowiedź brzmi: nie. Dłuższa jest ciekawsza, bo to „nie” dotyczy samej drogi, a nie pieniędzy, granic i terminów. Tam masz do powiedzenia więcej, niż sugeruje pismo z urzędu.
Dlaczego Twoja zgoda nie jest potrzebna
Wywłaszczenie pod drogę publiczną idzie według specustawy drogowej z 10 kwietnia 2003 roku. Wojewoda albo starosta wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w skrócie ZRID. Z dniem, w którym ta decyzja staje się ostateczna, grunt w liniach rozgraniczających drogi przechodzi na Skarb Państwa albo samorząd z mocy prawa (art. 12 ust. 4). Bez rokowań, bez umowy, bez notariusza.
Przypomina to przeprowadzkę, o której dowiadujesz się z listu od firmy przewozowej. Meble pojadą tak czy inaczej. Ty negocjujesz wycenę i pilnujesz, żeby nic się po drodze nie obiło.
Na co masz realny wpływ
- Granice i treść decyzji ZRID. Jesteś stroną postępowania. Od decyzji przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od doręczenia (art. 129 § 2 k.p.a.) do wojewody, gdy decyzję wydał starosta, albo do ministra właściwego do spraw budownictwa, gdy wydał ją wojewoda (art. 11g ust. 1 specustawy). Odwołanie musi zawierać zarzuty, określać żądanie i wskazywać dowody (art. 11g ust. 1a). Organ ma na nie 30 dni, sąd administracyjny na skargę dwa miesiące (art. 11g ust. 2). Jeżeli wada dotyczy tylko Twojej działki, uchylona zostanie tylko ta część decyzji, nie cała droga (art. 11g ust. 3).
- Wysokość odszkodowania. Ustala się ją w osobnej decyzji, według stanu nieruchomości z dnia wydania ZRID przez organ pierwszej instancji i według cen z dnia ustalania odszkodowania (art. 18 ust. 1). Spór prawie zawsze dotyczy operatu szacunkowego, a nie zasady.
- Pięć procent więcej. Jeżeli wydasz nieruchomość w ciągu 30 dni od doręczenia zawiadomienia, nadania rygoru natychmiastowej wykonalności albo od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, odszkodowanie rośnie o 5% wartości nieruchomości (art. 18 ust. 1e). Przy domu, w którym mieszkasz, dochodzi 10 000 zł (art. 18 ust. 1f).
- Zaliczka 70%. Na wniosek dostajesz 70% odszkodowania ustalonego przez organ pierwszej instancji, w ciągu 30 dni od złożenia wniosku, nawet jeżeli spór o kwotę dalej trwa (art. 12 ust. 5a).
- Reszta działki. Jeżeli to, co zostaje za pasem drogi, nie nadaje się do dotychczasowego wykorzystania, zarządca drogi ma obowiązek to nabyć na Twój wniosek (art. 13 ust. 3). Nikt tego wniosku nie złoży za Ciebie.
Czego nie odkładać
Dowodów. Wartość liczy się według stanu z dnia wydania decyzji ZRID, a po wjeździe koparek tego stanu już nie odtworzysz. Zrób zdjęcia z datą: nasadzenia, ogrodzenie, studnia, utwardzenia, wjazd. To są pozycje, które w operatach giną najczęściej.
Na trasę drogi wpływu prawie nie masz. Na trasę pieniędzy masz go znacznie więcej.
Chcesz wiedzieć więcej? Szczegóły odszkodowania, terminy i dodatki opisujemy w tekście Wywłaszczenie pod drogę. Odszkodowanie krok po kroku, a o tym, jak podważa się zaniżony operat, w tekście Odszkodowanie za wywłaszczenie jest zaniżone. Co dalej. Wszystkie sprawy o działkę prowadzimy na nieruchomosci.gulla.pl.
Przepisy specustawy drogowej podajemy według tekstu jednolitego Dz.U. 2024 poz. 311. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.